روزنامه نگاری نوین دانشجویی

در عصر ارتباطات ارتباط به عنوان یکی از مهمترین و اساسی ترین نیاز انسان محسوب مي شود و همواره در طول تاریخ، مورد توجه اندیشمندان و نخبگان واقع شده است و با تغییر و تحولاتی که در اين عصر روی داده است، ماهیت قدرت به نسبت ادوار پیشین تغییر اساسی یافته، به عبارتی در حال حاضر قدرت نرم به یکی از مفاهیم اساسی در حوزه تأثیر گذار دولتها و ملتها تبدیل شده است . در این حوزه دولتها با ایجاد تغییرات ژرف و تدریجی، باور و اعتقاد ملتها را به تسخیر خود در می آورند . استراتژی در جنگ نرم القاء و در نهایت اقناع مخاطب است . در تهدید نرم بر خلاف جنگ سخت طیف وسیعی از جامعه در ابعاد فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی مورد هجمه قرار می گیرند . لذا در شرایط کنونی حفظ و گسترش قدرت نرم از اهداف راهبردی کشورها است و بر آنند تا با بهره گیری از آن قدرت ، موقعیت خود را در نظام بین الملل ارتقاء بخشند . در این عرصه دانشگاهها از جایگاه و موقعیت برجسته ای برخوردار هستند ، دانشگاه به عنوان یکی از سازمانهای تولید کننده قدرت نرم در جمهوری اسلامی می تواند نقش ممتازی در مقابله با تهدیدات نرم دشمن که امروز از آن به ناتوی فرهنگی تعبیر می شود داشته باشد . دانشگاه ضمن ارتقاء خودباوری دینی و ملی می تواند با افزایش بصيرت و تولید دانش در تقابل با اهداف جنگ نرم دشمن،گام های اساسی بردارد.

خداوند در آيه‌ي 217 سوره‌ي مباركه‌ي بقره مي‌فرمايد: "و لايزالون يُقاتلونكم حتي يُرَّدوكُم عَنْ دينِكُم إن استطاعُوا". معناي آيه اين است كه دشمنان شما همواره با شما در جنگ هستند. تا اگر بتوانند شما را از آئین تان برگردانند. واژه لايزالون، دلالت بر استمرار دارد و گوياي اين است كه دشمنان هميشه با شما در جنگند منتهي بسته به شرايط مكاني و زماني، نوع اين جنگ ممكن است متفاوت باشد. گاهي جنگ، جنگ نظامي است. گاهي اقتصادي است و گاهي نيز فرهنگي.

همچنین خداوند در  آيه‌ي 194 سوره‌ي بقره مي‌فرمايد: "فمَن اعْتَدي عَليكم فاعْتَدوا عليه بِمثل ما اعتَدي عَليْكم"؛ يعني وقتي دشمنان با شما وارد جنگ شدند، شما هم با آن‌ها مقابله به مثل كنيد. اگر جنگ، جنگ نظامي است بايد از طريق نظامي وارد شد؛ "و أعِدّوا لهم ما اسْتَطعتم مِن قُوّة". اگر جنگ، جنگ اقتصادي است، به همان شيوه و اگر جنگ، جنگ فرهنگي و فكري است بايد مقابل به مثل ما هم به همان صورت شكل بگيرد.

طبيعتاً راه مقابله با جنگ نرم كه امروزه به‌طور ويژه دانشگاهيان ما درگير آن هستند، اين است كه اولاً درك كنيم كه اين هم يك نوع جنگ است. گمان نكنيم جنگ، فقط جنگ نظامي و سخت است. درك اين‌كه در شرايط جنگ نرم قرار داريم، كمك مي‌كند تا واقعيات اجتماعي و سياسي پيرامون‌مان را بهتر ببينيم.

نكته‌ي دوم اين‌كه بايد درك كنيم اگر در رابطه با يك پديده از سوي رسانه‌هاي بيگانه چند مؤلفه به صورت ظاهراً صحيح القاء مي‌شود، مؤلفه‌هاي فراوان ديگري هم وجود دارد كه در قالب اين چند مؤلفه‌ي صحيح، به صورت خلاف واقع و كذب به خوراك فكري براي مخاطبان تبديل مي‌شود. اگر قشر جوان و دانشجوي ما دريابد كه مجموعه‌ي اين مؤلفه‌ها، لزوماً صادق نيست و در دل مؤلفه‌هاي درست، بسياري از مؤلفه‌ها به صورت كاذب وجود دارد، از جذابيت ظاهري كه از طريق القائات فكري و فرهنگي مي‌تواند بر افكار تأثير بگذارد، كاسته مي‌شود. در اين رابطه بايد دائماً آگاهي‌بخشي و يادآوري صورت پذيرد.

مقام معظم رهبري در در دیدار دانشجویان فرمودند: "در اين جنگ نرم شما جوان‌هاي دانشجو، افسران جوان اين جبهه‌ايد نگفتيم سربازان، چون سرباز فقط منتظر است كه به او بگويند پيش برود جلو، عقب بيا، بياييد عقب. يعني سرباز هيچ‌گونه از خودش تصميم‌گيري و اراده ندارد و بايد هر چه فرمانده مي‌گويد عمل كند. نگفتيم هم فرماندهان طراح قرارگاه و يگان‌هاي بزرگ چون آنها طراحي‌هاي كلان را مي‌كنند افسر جوان تو صحنه است هم به دستور عمل مي‌كنند هم صحنه را درست مي‌بينند. با جسم خود و جان خود صحنه را مي‌آزمايد. لذا اينها افسران جوانند دانشجو نقشش اين است حقيقتا افسران جوان، فكر هم دارند. عمل هم دارند تو صحنه هم حضور دارند. اوضاع را هم مي‌بينند. در چهارچوب هم كار مي‌كنند"

تعبیر زیبا رهبر معظم انقلاب از دانشجویان به عنوان افسران جوان درجبهه مقابله با جنگ نرم وظیفه ما را سنگین تر نموده است  حال اگر افسر جوان جنگ نرم از سواد رسانه ای کافی برخوردار نباشد قطعا نمي تواند در فضای سنگین رسانه ی این روزهای جهان تاب بیاورد .

در این میان طراحان جنگ نرم سرمایه گذاری خاصی بر روی نشریات دانشجویی خواهند کرد و قابل پیش بینی است که بعضی از نشریات دانشجویی نمایندگی جنگ نرم را خواهند داشت. این مسئله باید مورد توجه جدی قرار بگیرد زیرا نشریات دانشجویی تاثیرات خاص خود را بر روی فضای افکار عمومی دانشگاه ها دارند. اگر یک اصل را بپذیریم که رسانه از ابزار مهم جنگ نرم است، بنابراین در حوزه رسانه و نشریات دانشجویی به صورت ویژه افسران جوان باید فعال باشند.

از این رو حقیر احساس وظیفه نمودم تا مطالعات و تجربیات خود را در حوزه نشریات دانشجویی و خاصه نشریات بسیج دانشجویی را با عنایت خداوند منان به رشته تحریر در آورم، البته این احساس مسولیت زمانی بیشتر شد که خداوند توفیق دیدار مقام معظم رهبری را بهمراه دانشجویان بسیجی سراسر کشور در تاریخ سی ویکم اردیبهشت هشتاد و شش نصیبم نمود در آن دیدار حضرت آقا فرمودند که :« می بایست نشریات بسیج دانشجویی جزو پرمایه ترین و غنی ترین نشریات باشد، که هر دانشجو یا هر استادی یا هرکس بیرون از محیط دانشگاه آن را نگاه کرد از آن استفاده کند، این جزو نیازهای شماست.»  پس از آن دیدار با خود عهد بستم تا در این حوزه تمام تلاشم را داشته باشم و در نهایت جزوه ای آموزشی در اختیار دانشجویان قرار  دادم که مورد استقبال دانشجویان بسیجی قرار گرفت و بعد از مدتی آقای امانلو معاون محترم  فرهنگی اجتماعي  سازمان بسیج دانشجویی پیشنهاد داد تا با رفع نواقص و ویرایش جزوه آن را بصورت کامل تر و جامع تر آماده چاپ کنم . 

معتقدم این کتاب می تواند کمک خوبی برای دانشجویان علاقه مند و فعال در زمینه نشریات دانشجویی باشد و در تبدیل این قشر بعنوان افسران جوان فعال و بصیر در عرصه جنگ نرم گامی هر چند کوچک بردارد.

کتاب روزنامه نگاری نوین دانشجویی می تواند به دست اندرکاران نشریات دانشجویی برای ایجاد یک ساختار و سازمان منظم ، تقسیم وظایف هر یک از ارکان نشریه ، تنظیم خبرها، گزارش ، مقاله، مصاحبه  و... کمک کند  اما  ممکن است این کتاب نیز دارای نواقصی باشد که پیشاپیش از محضر یکایک شما بزرگواران پوزش می طلبم و از راهنمایی و نظرات ارشادی صاحب نظران و اساتید محترم استقبال می کنم

در پایان وظیفه می دانم از حوصله و صبر پدر و مادر و نیز همسر مهربانم و همچنین برادر ارجمندم حاج حسین امانلو و همکاران محترمشان در سازمان بسیج دانشجویی که با همکاری صمیمانه ونظرات سازنده شان حقیر را در تالیف این مجموعه همراهی نمودند تشکر و قدردانی کنم . امیدوارم در روز قیامت شرمنده شهدا نباشم.

  امیر محمدپور گیلانی

پی نوشت :

بحمدالله کتاب دوم ما با عنوان روزنامه نگاری نوین دانشجویی به سفارش معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان بسیج دانشجویی  در اسفند 1390 منتشر شد

کتاب اول ما  که به رشته تحریر درآمد با عنوان مهمان خدا به سفارش سازمان بنیاد شهید و امورایثارگران بود